Het festival presenteert jaarlijks een viertal competitieprogramma's waaraan vijf prijzen verbonden zijn. Internationale vakjury's, een studentenjury en een jongerenjury kiezen de winnaars van deze competities.
Een zesde prijs gaat naar de publieksfavoriet van het festival.
Binnen de hoofdprogramma's A Matter of ACT en Camera Justitia worden respectievelijk de twee Gouden Vlinders en de Zilveren Vlinder uitgereikt.
De awards van de hoofdprogramma's zijn vernoemd naar het beeldmerk van Movies that Matter, de vlinder. Deze staat symbool voor kwetsbaarheid, maar ook voor bevlogenheid, de vrije geest en de mogelijkheid tot veranderen.
De GOUDEN VLINDER: Amnesty International's A Matter of ACT award, en een geldprijs van € 5.000, gaat naar de meest imponerende mensenrechtenactivist van het A Matter of ACT programma
De GOUDEN VLINDER: Amnesty International's A Matter of ACT documentary award, € 4.000, is voor de maker van de beste documentaire van het A Matter of ACT programma
De ZILVEREN VLINDER: de Camera Justitia Award, €3.000 gaat naar de maker van de beste film van het Camera Justitia programma.
Daarnaast zijn er twee jongeren competitieprogramma's:
Het MovieSquad All Rights programma met daaraan verbonden de MOVIESQUAD ALL RIGHTS AWARD € 2.000 van de jongerenjury van het Nederlands Instituut voor Filmeducatie
en
het studentprogramma Students' Choice waarbij een studentenjury de beste film beloont met de STUDENTS' CHOICE AWARD, een geldprijs ter waarde van € 1.000.
Ook het festivalpubliek kiest een winnaar op dit festival. De maker van de door het publiek tot favoriet gekozen film ontvangt de VARAGIDS PUBLIEKSPRIJS ter waarde van € 5.000.